Sincaplar hangi ağaçlardan kozalakları sever ?

Zirve

New member
Sincapların kozalak tercihlerini yalnızca çam, ladin ve göknarla sınırlamak doğru olmaz. Kuzey Amerika'da yaşayan bazı sincaplar balzam göknarı, hemlock ve Douglas göknarı gibi başka iğne yapraklı ağaçların tohumlarını da tüketir.

New Hampshire Üniversitesinin Kooperatif Yayım Birimi tarafından yayımlanan kızıl sincaplara ilişkin bilgilendirmede, bu hayvanların kırmızı ve beyaz ladin, balzam göknarı, hemlock ve beyaz çam tohumlarıyla beslendiği belirtiliyor. Aynı kaynak, sincapların beslenmek için sık sık kullandıkları noktaların altında kozalak pullarından oluşan yığınlar bulunabildiğini açıklıyor. Kaynak: University of New Hampshire Extension, Looking for Red Squirrels, 2022.

Kanada Doğal Kaynaklar Bakanlığının sincapların ağaçlara verdiği zararlarla ilgili bilgi notu da bazı sincapların çam, ladin, gerçek göknar, Douglas göknarı ve hemlock tohumlarından yararlandığını bildiriyor. Bu bilgiler, sincapların beslenmesinde tek bir kozalak türüne bağımlı olmayan, esnek bir yaklaşım bulunduğunu gösteriyor. Kaynak: Natural Resources Canada, Squirrel damage.

Bununla birlikte, bu ağaçların tamamının Türkiye'deki her sincap için eşit derecede önemli olduğunu düşünmemek gerekir. Bazı türler ülkemizde doğal olarak yetişirken bazıları daha çok başka kıtalardaki ormanlarda görülür. Bu nedenle Kuzey Amerika'daki bir gözlemi Türkiye'deki bir parka doğrudan uygulamak yerine, önce bölgede hangi ağaçların bulunduğuna bakmak gerekir.

5. TÜRKİYE'DEKİ SİNCAPLAR HANGİ KOZALAKLARI TERCİH EDER?

Türkiye’nin Kızıl Sincabı | Kızıl Sincap Nerede Yaşar? | Kızıl Sincap Ne ile Beslenir? TÜBİTAK Bilim Genç

Anadolu Ağaç Sincabı | TÜBİTAK Bilim Genç

Sciurus anomalus - Türkiye Yaban Hayatı

6

Türkiye'de sincaplar hakkında konuşurken yerel türleri ve yaşam alanlarını göz önünde bulundurmak özellikle önemlidir. TÜBİTAK Bilim Genç'in Anadolu ağaç sincabı hakkındaki bilgilendirmesine göre, Anadolu ağaç sincabı (Sciurus anomalus) ormanlarda, dağlarda, park ve bahçelerde yaşayabilir. Besinleri arasında ceviz, fındık, kestane, çeşitli ağaç tohumları, meyveler ve çam kozalakları da bulunur. Kaynak: TÜBİTAK Bilim Genç, Anadolu Ağaç Sincabı.

Kastamonu Üniversitesi araştırmacıları Özkan Evcin, Erol Akkuzu ve Ömer Küçük tarafından hazırlanan, 2011-2012 dönemindeki gözlem ve literatür bilgilerine dayanan Anadolu ağaç sincabı ekolojisi çalışması da bu türün çam ve meşe gibi ağaçların bulunduğu ibreli ve karışık ormanlarda görülebildiğini aktarıyor. Araştırmada ağaç tohumları, filizler, tomurcuklar, kozalaklar ve meyveler beslenmenin önemli bileşenleri arasında sayılıyor. Kaynak: Evcin, Akkuzu ve Küçük, Anadolu Ağaç Sincabının Ekolojisi: Kastamonu-Araç Merkez Orman İşletme Şefliği Örneği, 2012.

Bu bilgilerden hareketle, Türkiye'de çam kozalakları sincapların beslenmesinde dikkate değer bir kaynaktır. Ancak elimizde bütün yerel sincap türlerini ve çam, ladin, göknar gibi ağaçları aynı koşullarda karşılaştırarak kesin bir tercih sıralaması veren kapsamlı bir Türkiye araştırması olmadan, “Türkiye'deki sincapların birinci tercihi kesinlikle şu ağaçtır” demek doğru olmaz.

Ayrıca Türkiye'nin farklı bölgelerinde ağaç türlerinin dağılımı değişir. Çam ormanlarının yaygın olduğu bir yerde sincapların çam tohumlarıyla daha sık karşılaşması beklenebilir. Başka bir bölgede ise meşe palamudu, fındık, ceviz veya farklı bitki tohumları beslenmede daha önemli olabilir.

Buradaki temel mesele, sincapların yalnızca sevdiği yiyeceği değil, çevresinde bulabildiği yiyecekleri de tüketmesidir. Doğal yaşamda tercih ile zorunluluk çoğu zaman birlikte işler.

6. KOZALAKLARIN BÜYÜKLÜĞÜ VE TOHUM SAYISI NEDEN ÖNEMLİ?

Bir sincabın iki kozalak arasından birini seçtiğini düşünelim. İlk kozalak büyük, ikincisi küçük olsun. İlk bakışta büyük olanın daha avantajlı olduğu düşünülebilir. Ancak bu sonuca varmak için yalnızca dış görünüş yeterli değildir.

Kozalakların büyüklüğü ile içerdikleri tohumların miktarı arasında ilişki bulunabilir. Bununla birlikte, her büyük kozalak mutlaka daha çok dolu tohum içermez. Tohumların gelişimi, ağacın sağlık durumu ve o yılki iklim koşulları da önemlidir.

2017 tarihli PeerJ araştırmasında kızıl sincapların Norveç ladininde daha uzun kozalakları tercih edebildiği belirtiliyor. Araştırmacıların aktardığı açıklamalardan biri, uzun kozalakların daha fazla tohum sunabilmesidir. Aynı çalışmada büyük benekli ağaçkakanların kozalaklara erişme ve onları işleme biçimleri farklı olduğu için tercih ettikleri kozalak özelliklerinin de farklılaşabildiği görülüyor.

Bu durum, doğadaki beslenme stratejileri hakkında güzel bir örnek sunuyor: Aynı ağacı kullanan iki hayvan, aynı besin kaynağından farklı biçimlerde yararlanabilir.

Sincaplar genellikle kozalak pullarını ayırarak tohumları çıkarabilir. Ağaçkakanlar ise gagaları ve beslenme sırasında kullandıkları destek noktalarıyla farklı bir yöntem izler. Dolayısıyla bir kozalak türünün bir hayvan için uygun olması, başka bir hayvan için de aynı derecede uygun olacağı anlamına gelmez.

Forum üyeleri olarak biz de bu konuyu basit bir gözlemle değerlendirebiliriz. Birkaç farklı çam ağacının altındaki kozalakları inceleyerek hangi ağaçlarda daha fazla kemirilmiş kozalak bulunduğunu kaydedebiliriz. Ancak adil bir karşılaştırma yapmak için ağaçların büyüklüğünü, kozalak üretimini ve gözlem süresini de hesaba katmak gerekir.

Örneğin bir ağacın altında 30 parçalanmış kozalak, diğerinde 10 parçalanmış kozalak bulmak, ilk ağacın üç kat daha fazla tercih edildiğini tek başına kanıtlamaz. İlk ağacın daha çok kozalak üretmesi veya sincapların orada daha uzun süre kalması da bu farkı açıklayabilir.

7. MEVSİMLER SİNCAPLARIN KOZALAK TERCİHİNİ NASIL DEĞİŞTİRİR?

Sincapların beslenme düzenini anlamak için mevsimleri de hesaba katmalıyız.

İlkbahar: Önceki sonbahardan kalan tohumlar hâlâ kullanılabilir. Bunun yanında tomurcuklar, taze bitki dokuları ve başka besin kaynakları da önem kazanabilir.

Yaz: Yeni gelişen kozalaklar bazı türlerde henüz olgunlaşmamış tohumlar barındırabilir. Sincaplar, yaşadıkları bölgeye ve erişebildikleri kaynaklara bağlı olarak bu kozalaklardan da yararlanabilir.

Sonbahar: Kozalak ve diğer ağaç tohumlarının olgunlaşması, besin depolama davranışını öne çıkarabilir. Sincaplar yalnızca o an yemek için değil, daha sonra tüketmek için de yiyecek toplayabilir.

Kış: Sincaplar kış uykusuna yatmadıkları için besin bulmayı sürdürür. Daha önce sakladıkları tohumlar ve ağaçlarda kalan kozalaklar bu dönemde önem taşıyabilir.

Bu dönemler bütün sincap türleri için aynı tarihlerde gerçekleşmez. İklim, rakım, ağaç türü ve yerel koşullar zamanlamayı değiştirebilir.

2020 yılında yayımlanan kızıl sincap popülasyonları araştırması, ladin tohumlarının miktarının yıllar arasında değişebildiğini ve bu değişimin sincapların besin kaynaklarıyla ilişkili olduğunu açıklıyor. Bol tohum üretilen yıllar, sincapların beslenmesini ve popülasyonlarının gelişimini etkileyebilir. Tohumun az olduğu yıllarda ise hayvanlar başka kaynaklara yönelmek zorunda kalabilir.

Bu yüzden bahçenizde bir yıl çok sayıda sincap görüp ertesi yıl daha azıyla karşılaşmanız, tek başına yerel popülasyonun azaldığı anlamına gelmez. Besin üretimindeki değişimler de hayvanların nerelerde ve ne sıklıkta görüldüğünü etkileyebilir.

8. SİNCAPLARIN KOZALAKLARI YİYİP YEMEDİĞİ NASIL ANLAŞILIR?

The Midden - Kluane Red Squirrel Project

Pine Cones Eaten by Squirrels • MyLearning

Lege dennenappels: herken vraatsporen van eekhoorn, specht en kruisbek - Onze Natuur

11

Doğa gözlemine meraklı olanlar için en ilginç konulardan biri, sincapların bıraktığı izleri tanımaktır. Her zaman sincabı doğrudan görmek mümkün olmayabilir. Buna karşılık, beslendiği alanlarda bazı ipuçları bulunabilir.

- Kozalak pulları: Ağacın altında birikmiş parçalanmış kozalak pulları, sincapların düzenli beslenme alanlarını işaret edebilir.

- Tekrarlanan beslenme noktaları: Aynı kütüğün, kayanın veya ağacın altında tekrar tekrar kozalak kalıntısı görülmesi, hayvanın o noktayı sık kullandığını düşündürebilir.

- Kemirilmiş tohumlar: Tohumların açılma ve tüketilme biçimi, hangi hayvanın beslenmiş olabileceği konusunda ipucu sağlayabilir.

- Kozalakların ağaçtan koparılması: Bazı sincaplar kozalakları doğrudan dallardan koparabilir. Bu davranışın izleri özellikle kozalakların bol bulunduğu ağaçlarda fark edilebilir.

New Hampshire Üniversitesinin yayımladığı gözlem rehberinde, sincapların sürekli kullandığı beslenme noktalarında kozalak pullarından oluşan yığınlar meydana gelebildiği belirtiliyor. İngilizcede midden adı verilen bu birikintiler, hayvanların beslenme faaliyetlerini anlamaya yardımcı olur.

Ancak bu kalıntıları değerlendirirken temkinli olmak gerekir. Yalnızca kozalak parçalarından kesin tür teşhisi yapmak her zaman mümkün değildir. En güvenilir yaklaşım, kalıntıları doğrudan gözlemle, ağaç türüyle ve çevredeki diğer işaretlerle birlikte değerlendirmektir.
 
Üst